Şap Uygulamasının Önemi
Zemin kaplamalarının düzgün ve sağlam bir şekilde uygulanabilmesi için alt zeminin mutlaka tesviye edilmesi gerekir. Özellikle laminat parke, büyük ebatlı seramik veya halı gibi kaplamaları döşemeden önce zemin tesviyesi şarttır. Peki şap uygulaması nasıl yapılır? İnce şap, kalın şap ve anhidrit şap seçeneklerinden hangisi sizin için uygun? İşte bilmeniz gereken tüm detaylar.
Tesviye Şapı Seçimi ve Uygulama
Zemin düzeltme işlemlerinde kendinden yayılan tesviye şapı kullanımı, pürüzsüz bir yüzey elde etmenin en etkili yoludur. İnce katmanlı tesviye şapı genellikle nispeten düz zeminlerde 2-3 mm kalınlığında uygulanır ve küçük bozuklukları gidermek için idealdir.
Kalın Katmanlı Tesviye Şapı ve Özellikleri
Büyük zemin bozukluklarını düzeltmek için kalın katmanlı tesviye şapı tercih edilir. Su ile karıştırıldığında yarı sıvı kıvama gelen bu malzeme, zemine döküldüğünde kendiliğinden yayılır. Perdah veya zımparalama gerektirmeden kusursuz bir düzlük sağlar. Elle veya makineyle uygulanabilen bu ürünler, soğuk su ile karıştırılarak kullanıma hazır hale gelir.
Kullanım Alanları ve Kalınlık
Tesviye şapı 1 mm’den 7 cm’ye kadar değişen kalınlıklarda uygulanabilir. Mevcut zeminin düzeltilmesinde veya farklı odalar arasındaki kot farklarının giderilmesinde kullanılır. Özellikle oda zeminlerinin aynı seviyeye getirilmesi gerektiğinde tercih edilir.
Çimentolu ve Alçı Bazlı Tesviye Şapı
Çimentolu tesviye şapı 70-80 MPa basınç dayanımına sahiptir. Metal elemanlarla teması durumunda korozyona neden olmaz ve hızlı kurur. Uygulamadan 2-4 saat sonra üzerine basılabilir. Alçı bazlı tesviye şapı ise 35-40 MPa basınç dayanımına sahiptir ve kuruması 6-48 saat sürer. Her iki türde dış mekanlarda ve ıslak hacimlerde kullanıma uygun değildir.
Anhidrit Şap Nedir ve Özellikleri
Anhidrit şap, susuz alçı türevinden üretilen özel bir zemin kaplama malzemesidir. İnce katman uygulamalarında 2 mm’den başlayarak 70 mm kalınlığa kadar uygulanabilir. Bu geniş uygulama aralığı sayesinde hem yüzey düzeltme hem de ana şap olarak kullanılabilir. Yüksek mekanik dayanım sunan anhidrit şap, kuruma sırasında çatlama riski düşük bir malzemedir. Basınç dayanımı 35-40 MPa seviyesindedir. Uygulama sonrası özel bir bakım gerektirmez ve donatı kullanımına ihtiyaç duymaz.
Anhidrit Şapın Avantaj ve Dezavantajları
50 metrekareden küçük alanlarda, duvar kenarları dışında genleşme derzi gerektirmemesi bu malzemenin önemli avantajlarından biridir. Çimento bazlı şapların 10-30 dakikalık çalışma süresine kıyasla, anhidrit şap 45-150 dakika arasında işlenebilir kalır. Ancak suya karşı hassas olduğundan banyo, garaj gibi ıslak hacimlerde kullanılması önerilmez. Sadece iç mekanlara uygun olduğundan balkon ve teras gibi dış alanlarda tercih edilmemeli. Metal malzemelerle temas ettiğinde korozyona neden olabilir. Kuruma süresi diğer şap türlerine göre daha uzundur, üzerine 6-48 saat sonra basılabilir.
Zemin Hazırlığında Minimum Kalınlık
Zemin şapı veya tesviye harcının minimum kalınlığı, zeminin türüne göre değişir. Zemin ne kadar esnek ve sorunlu ise, uygulanacak şap kalınlığı da o kadar fazla olmalıdır. Esnek zeminlerde en az 2-2,5 cm kalınlığında uygulama yapmak gerekir. Sağlam ve dengeli zeminlerde ise 2-4 mm’lik bir uygulama yeterlidir. Her ürünün kendine özgü minimum ve maksimum uygulama kalınlığı vardır. Bu değerler ürün ambalajı üzerinde belirtilir.
Çimento Esaslı Şap Uygulaması
Çimento esaslı şap uygulaması 10 ile 70 milimetre arasında (genellikle 20-50 mm) kalınlıkta yapılabilir. Anhidrit şaplara göre maliyeti daha yüksektir ancak banyo ve çamaşırhane gibi ıslak zeminlerde güvenle kullanılabilir. Kuruma sırasındaki büzülme direnci anhidrit şaplara kıyasla daha düşüktür (70-80 MPa). Buna karşın kuruma süresi daha kısadır. Ahşap zemin veya ısı yalıtımı gibi zor yüzeylerde cam elyaf file veya çelik hasır ile güçlendirme gerekebilir. Normal zeminlerde, 35 metrekareye kadar, bazı durumlarda 60 metrekareye kadar olan alanlarda dilatasyon derzi açmaya gerek yoktur.
Yerden ısıtmalı sistemlerde dilatasyon derzi olmadan uygulama yapılabilecek maksimum alan 20-40 metrekare arasındadır. Kendinden yayılan çimento esaslı şapların tümü dış mekanda kullanıma uygun olmayabilir. Dış mekan uygulaması öncesinde mutlaka ürün özelliklerini kontrol etmek gerekir. Metal yüzeylerle temas ettiğinde korozyona neden olmaz. Hızlı kuruma ve priz alma özelliği sayesinde uygulamadan 2-4 saat sonra üzerinde yürünebilir.
Tesviye Şapı Nasıl Dökülür?
Tesviye şapı dökmeden önce zemini kontrol edin ve yeterince sağlam ve kuru olduğundan emin olun. Zemin seviyesindeki farklılıkları ölçerek, kullanacağınız harcın bu farklılıkları gidermek için yeterli olup olmadığını belirleyin. En düşük noktadan yüzey seviyesine kadar olan kalınlığa birkaç milimetre ekleyin. Çünkü şap hem maksimum hem de minimum kalınlık sınırlarına sahiptir.
Mineral yüzeylere yapışmayı artıran ve emiciliği azaltan bir astar uygulayın. Yalıtım amaçlı kullanılan folyolar, strafor üzerine serilen özel yalıtım malzemeleri veya akustik matlar üzerine uygulama yapılacaksa astara gerek yoktur. Ancak bu durumlarda şap kalınlığı 2 cm’den az olmamalıdır.
Zayıf zeminlerde yüzeyi güçlendirmek için epoksi astar kullanın. Kirli, yağlı veya dayanıksız yüzeylerde PVC folyo veya cam elyaf file kullanabilirsiniz. Bu durumda şap kalınlığı 2 cm’den fazla olmalı ve yüksek esnekliğe sahip olmalıdır.
Üretici firmanın önerdiği durumlarda şapı güçlendirmeniz gerekir. 2.5 cm’ye kadar olan ince şaplarda cam elyaf file, daha kalın uygulamalarda ise 4 mm çapında, 10×10 cm gözlü çelik hasır kullanın. Duvar kenarlarına dilatasyon bandı veya ince strafor şeritler yerleştirin. Bu sayede şap rahatça hareket edebilir ve çatlama riski azalır.
Çimentolu şaplarda yüzeyi bölümlere ayıran dilatasyon derzleri oluşturun. Derzleri poliüretan bant gibi esnek malzemelerle doldurun. Harcı duvar kenarlarından başlayarak şeritler halinde dökün ve çelik mala ile yayın. Döküm işleminden hemen sonra kirpi rulo kullanarak hava kabarcıklarını alın. Üreticinin belirttiği kuruma süresine (1-28 gün) uyun ve bu süre içinde yüzeye basmayın.