Doğru Astar Seçiminin Önemi
Boya, sıva, alçı, fayans veya zemin kaplama işlemlerinde başarılı sonuç almanın en önemli adımı, yüzeye doğru şekilde astar uygulamaktır. Astar uygulamak basit görünse de, kullanılacak astarı doğru seçmek işin püf noktasıdır. Duvar, tavan ve diğer yüzeylerde kaliteli sonuç almak için astar seçimine ve uygulama tekniklerine dikkat etmek gerekir.
Astar Uygulamasını İhmal Etmeyin
Astar, yüzeyleri boya veya kaplama öncesi hazırlamak için kullanılan önemli bir malzemedir. Uygun fiyatlı olmasına rağmen, bazı uygulamacılar bu adımı atlayabilmektedir. Astarın eksikliği genellikle uzun vadede ortaya çıkar. Bu nedenle sıva, boya veya şap altında mutlaka doğru astar kullanıldığından emin olun. Sık yapılan hatalardan biri, tüm astarları aynı kategoride değerlendirmektir. Oysa her astar türü farklı amaçlara hizmet eder.
Doğru Astar Uygulaması Nasıl Yapılır?
Astar uygulaması yapılacak yüzey yağdan, tozdan arındırılmış ve sağlam olmalıdır. En iyi sonuç için geniş fırça veya rulo kullanılmalıdır. Püskürtme yöntemi de mümkün olmakla birlikte, astarın yüzeye iyice yedirilmesi daha etkilidir. Dolgu içeren astarlar kullanmadan önce iyice karıştırılmalıdır. Uygulama sırasında da düzenli olarak karıştırma işlemi tekrarlanmalıdır çünkü içeriğindeki mineraller dibe çöker. Astarın sulandırılması sandığınız gibi etkisini azaltmaz. Aksine, üreticiler genellikle 1 birim astar için 2-3 birim su karışımını önerir. Bazı durumlarda tek kat değil, iki kat uygulama gerekebilir. Katlar arasında kuruma süresi bırakılmalıdır. Bazı astar türlerinde ise ıslak üstüne ıslak prensibiyle çalışılır. Genelde tek kat kuruması birkaç saat sürer, ancak bazı durumlarda sonraki işleme geçmek için 24 saat beklemek gerekebilir.
Astar Kullanımının Önemi
Duvar ve diğer yüzeylerde astar kullanımını önemsememek, ciddi sorunlara yol açabilir. Sıvı formda olan astar, birçok önemli işlevi yerine getirir. Öncelikle yüzeyin emiciliğini dengeler. Mineral yüzeylerin çoğu gözenekli bir yapıya sahip olduğundan, üzerine uygulanan boya veya sıva gibi malzemelerdeki nemi hızla emer. Bu durum, uygulanan malzemenin çok çabuk kurumasına ve sonuç olarak çatlama, dökülme ve kabarmaya neden olur. Astar, yüzeyi doygun hale getirerek bu sorunu önler.
Astarın Sağladığı Faydalar
Astar, pürüzsüz ve az emici yüzeylerde boya ve sıvanın daha iyi tutunmasını sağlar. Ayrıca, temizlenmiş yüzeylerde bile bulunabilen ve yapışmayı engelleyen tozları bağlar. Zayıflamış ve ufalanan yüzeyleri güçlendirir. Bu sayede yüzeyi tamamen kazıma veya yenileme gibi zahmetli işlemlere gerek kalmaz. Derinlemesine nüfuz eden astar, gevşek parçaları birbirine bağlar. Boyanacak veya sıvanacak yüzeydeki lekeleri kapatır ve bu lekelerin sonradan yüzeye çıkmasını engeller.
Doğru Astar Seçimi
Her yüzey ve uygulama için uygun tek bir astar yoktur. Doğru astarı seçerken, kullanım amacınızı ve üzerine uygulayacağınız malzemeyi göz önünde bulundurmanız gerekir. Piyasada çok amaçlı olarak satılan ürünler olsa da, her yüzey için özel olarak üretilmiş astarları tercih etmek daha doğru sonuç verir.
Duvar Yüzeylerinin Hazırlanması
İç mekanlarda genellikle alçı sıva veya çimento-kireç sıva tercih edilir. Sıva uygulanacak yüzey çoğunlukla tuğla, bims blok veya alçıpan gibi malzemelerden oluşur. Yüzeyin su emme özelliğini test etmek için küçük bir bölgeye su dökebilirsiniz. Eğer su yüzeye nüfuz ediyorsa, boya öncesinde su emiciliği azaltacak bir astar uygulaması gerekir.
Astar Seçimi ve Uygulama
Su yüzeyden akıp gidiyorsa bile astar uygulamasından vazgeçmeyin. Bu durumda kuvars veya kireç taşı katkılı yapışma astarı kullanmanız gerekir. Bu tür astarlar, beton yüzeyler, kiriş, kolon ve yağlı boya kaplı duvarlar gibi pürüzsüz ve emici olmayan yüzeylerde daha iyi tutunma sağlar.
Mantolama ve İnce Sıva Uygulamaları
Mantolama sistemlerinde kullanılan ince sıvalar için özel astarlar gerekir. Mineral, silikon ve akrilik sıvalar için farklı, silikat ve siloksan sıvalar için farklı astarlar kullanılır. Bu astarlar genellikle ince taneli dolgu malzemesi içerir, renklidir ve yüzeydeki lekeleri kapatma özelliğine sahiptir. Dış cephe boyaları için de kullanılabilir.
Dolgu İçermeyen Astarlar
Emici yüzeylere derinlemesine nüfuz eden ve su emiciliğini önemli ölçüde azaltan astarlardır. Bu gruba yüzeyi güçlendiren derinlemesine nüfuz eden astarlar ve leke izolasyon astarları girer. Şeffaf veya hafif renkli olabilirler.
Dolgulu Astarlar
Yapışma astarları olarak bilinen bu ürünler, kuvars veya kireç taşı dolgu malzemesi içerir. Yüzeyde pürüzlü bir tabaka oluşturarak sıva, boya veya harç gibi kaplamaların daha iyi tutunmasını sağlar. Uygulama sırasında damlamayan ve içindeki dolgu malzemesinin dibe çökmesini geciktiren kıvamlı astarları tercih edin.
Yüzey Astarı Seçimi
Seramik kaplama yapılacak yüzeylerde de benzer bir yaklaşım gerekir. Emici yüzeyleri su emiciliğini azaltan astar ile, çok kaygan yüzeyleri ise (beton, mozaik gibi) yapışmayı artırıcı astar ile boyamak gerekir. Eski seramik üzerine yeni seramik döşemek istediğimizde özel bir durum ortaya çıkar. Bu mümkündür ancak mevcut seramik kaplamanın epoksi astar ile boyanması şartıyla. Epoksi astar, iki bileşenli bir reçine karışımıdır. Her iki bileşeni çok iyi karıştırdıktan sonra, rulo veya fırça ile seramiklere sürülür. Kurumadan önce yüzeyi pürüzlendirmek için üzerine kuvars kumu serpilir.
Boya Öncesi Hazırlık
Boyalar genellikle farklı yüzeylere iyi tutunur. Ancak zımpara sonrası alçı gibi tozlu veya alçı sıva ve alçıpan gibi emici yüzeyler astar gerektirir. Çoğu durumda su emiciliğini azaltan ve gevşek parçaları sabitleyen bir astar yeterlidir. Duvar veya tavanda çıkarılamayan lekeler varsa, izolasyon astarı veya özel bir astar boya kullanmak gerekir. Özellikle şarap veya borş çorbası gibi inatçı lekelerde astar boya tercih edilmelidir.
Zemin Hazırlığı
Zemin şapı için yapılacak yüzey hazırlığı duvar ve tavanlardan farklıdır. Mineral yüzeyle birleşecek bir şap uygulanacaksa mutlaka astarlama yapılmalıdır. Ses veya ısı yalıtımı üzerine inşaat folyosu serip şap atacaksanız astar gerekmez. Üzerine çimento bazlı, beton veya anhidrit şap gelecek olan döşeme veya beton plakayı astarlarız. Kendinden yayılan şap ile düzeltme yapılacaksa da astarlama şarttır.
Özel Durumlar İçin Astar Seçimi
Kendinden yayılan şaplar ve anhidrit şaplar için normal su bazlı akrilik astarlar yeterlidir. Çimento içeren yüzey üzerine anhidrit şap yapılacaksa iki kat özenli astarlama gerekir. Yoksa şap ile yüzey arasında etrenjit kristalleri oluşabilir. Bu kristaller beton gözeneklerinde basınç oluşturarak mikro çatlaklara ve katmanların ayrılmasına neden olur. Epoksi astar uygulaması 3°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda yapılmalıdır.