Büyük Ebatlı Fayans Montajında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Büyük ebatlı fayansların montajı özel bir uzmanlık ve dikkat gerektirir. Bu tarz fayanslar genellikle 3-9 mm kalınlığında, arkası cam elyaf ile güçlendirilmiş porselen veya kuvars malzemeden üretilir. Zemin için daha kalın, duvarlar için ise 3-6 mm kalınlığındaki ince versiyonları tercih edilir. Büyük ebatlı fayansların kenarları fabrikada hassas şekilde işlendiği için, her parça neredeyse milimetrik ölçülerde ve tam dik açılıdır. Ancak bu hassas ölçülere rağmen, özellikle 100×100 cm gibi büyük ebatlı fayanslarda yüzey düzgünlüğünde 7 mm’ye varan sapmalar olabilir. Bu durum özellikle duvarlarda görsel açıdan rahatsız edici olabilir. Bu nedenle montaj öncesi zeminin hazırlanması, doğru yapıştırıcı seçimi ve uygulama tekniği büyük önem taşır.
Büyük Ebatlı Fayanslar İçin Yapıştırıcı Seçimi
Büyük ebatlı fayansların montajında yüksek yapışma gücüne ve dayanıklılığa sahip, elastik çimento bazlı yapıştırıcılar tercih edilmelidir. Bu yapıştırıcılar C2 sınıfı standartlarına uygun olmalıdır. Polimer katkılı bu yapıştırıcılar, kolay uygulanabilir ve pürüzsüz bir yüzey sağlar. Polimer içeriği sayesinde, düşük su emme özelliğine sahip fayansların gözeneksiz yüzeylere yapışmasını kolaylaştırır ve daha dayanıklı bir bağlantı oluşturur.
Zemin Değerlendirmesi
Kalıcı bir döşeme için zeminin durumunu kontrol etmek şarttır. Zemin sağlam, kuru ve temiz olmalıdır. Zeminin sağlamlığını sertlik ölçer ile test edebilirsiniz. Test sırasında çizilen çizgiler düzgün ve keskin kenarlı olmalıdır. Eğer çizgi boyunca ufalanma ve dökülme görülürse, zemin güçlendirme işlemi yapılmadan döşemeye başlanmamalıdır.
Büyük Ebatlı Seramikler İçin Doğru Yapıştırıcı Seçimi
C2 sınıfı esnek yapıştırıcılar, fiyatları yüksek olmasına rağmen çok yönlü kullanım alanına sahiptir. İç ve dış mekanlarda çimento bazlı sıvalar, alçı sıvalar, beton, şap ve anhidrit gibi hemen hemen tüm yapı yüzeylerinde güvenle kullanılabilir. Kaygan, tutunması zor ve titreşime maruz kalan zeminlerde de mükemmel sonuç verir. Alçıpan, OSB plaka, ahşap, eski seramik veya taş kaplamalar, yağlı boya ile kaplı yüzeyler, metal ve plastik gibi zor yüzeylerde bile başarıyla uygulanabilir.
Yoğun Kullanım Alanlarında Yapıştırıcı Tercihi
C2 sınıfı esnek yapıştırıcılar özellikle yoğun trafiğe maruz kalan zeminler ile banyo, duş, çamaşırhane ve mutfak gibi ıslak hacimlerde ideal bir çözüm sunar. Yüksek yapışma gücü ve esnekliği sayesinde yerden ısıtmalı sistemlerde de güvenle kullanılır. Isınma ve soğuma sırasında oluşan ısı farklarına dayanıklıdır. Su emme oranı çok düşük olan porselen seramik (%0,5’ten az), kuvars kompozit ve dış mekan seramikleri için uygundur. Dış mekanlarda kullanıldığında, yaz aylarındaki sıcaklık farklarına ve kış aylarındaki donma-çözülme döngülerine karşı dayanıklılık gösterir.
Deformasyon Sınıflarına Göre Yapıştırıcı Seçimi
Büyük ebatlı seramiklerde yapışma ve esnekliğin yanı sıra deformasyon özelliği de önemlidir. S1 sınıfı yapıştırıcılar 5 mm’ye kadar, S2 sınıfı yapıştırıcılar ise 5 mm’den fazla deformasyon gösterebilir. Yerden ısıtmalı zeminlerde veya güneş ışığına yoğun maruz kalan alanlarda C2S1 sınıfı tek bileşenli yapıştırıcılar tercih edilmelidir. OSB plaka veya yağlı boyalı yüzeyler gibi zayıf tutunma özelliği gösteren zeminlerde de aynı sınıf yapıştırıcılar kullanılmalıdır. En büyük ebatlı seramikler için ise C2S2 sınıfı çift bileşenli yüksek deformasyonlu yapıştırıcılar önerilir.
Duvar ve Zemin Uygulamalarında Yapıştırıcı Seçimi
Duvar uygulamalarında en az C2S1 sınıfı esnek yapıştırıcı kullanılmalıdır. Normal veya hızlı sertleşen yapıştırıcılar tercih edilebilir. Zemin uygulamalarında ise akışkan özellikli yapıştırıcılar seçilmelidir. Bu sayede seramik ile zemin arasındaki boşluklar tamamen doldurulabilir.
Büyük Ebatlı Seramikler İçin Jel Yapıştırıcılar
Jel yapıştırıcılar, içeriğindeki silika (aktif jelleştirici silikat) sayesinde jel kıvamında bir harç oluşturur. C2 sınıfı yapıştırıcıların avantajlı özelliklerine ek olarak, jel yapıştırıcılar kullanım açısından da üstün özelliklere sahiptir. Kolay hazırlanır ve uygulanır. Su miktarını ayarlayarak üç farklı kıvam elde edilebilir. Bu sayede farklı kaplama türlerine ve uygulama alanlarına göre standart, yarı akışkan ve akışkan kıvamda harç hazırlanabilir. En az su miktarı ile hazırlanan harç, neredeyse hiç akmaz. Bu özelliği sayesinde büyük ebatlı ve kalın seramikler bile duvara üstten başlayarak, desteksiz şekilde yapıştırılabilir. Su miktarı arttıkça jel yapıştırıcının çalışma özellikleri kademeli olarak değişir. En yüksek önerilen su miktarı ile hazırlandığında, büyük ebatlı seramiklerin zemine döşenmesi için ideal olan akışkan bir yapıştırıcı elde edilir. Kaplama altını tamamen doldurur ve jel kıvamı sayesinde büyük seramiklerin ağırlığı altında çökme yapmaz.
Jel yapıştırıcılar 2 ile 15 mm kalınlığında uygulanabilir. Gerektiğinde hem yüzey tesviyesi hem de yapıştırma işlemi için kullanılabilir. Yerden ısıtmalı zeminler gibi sıcaklığı yüksek yüzeylerde veya balkon ve teras gibi güneş alan alanlarda kullanılabilir. Geleneksel yapıştırıcıların 25°C olan standart uygulama sıcaklığının üzerinde, 35°C’ye kadar özelliklerini korur.
Büyük Boy Seramikler İçin Derz Uygulaması
Standart üretim yöntemleriyle yapılan seramikler, aynı parti içinde bile uzunluk ve genişlik açısından küçük farklılıklar gösterebilir. Bu küçük boyut farklılıkları derz ile giderilir. Kalibre edilmiş seramiklerde boyut farklılıkları yaklaşık %0.6’ya kadar çıkabilir. Seramik boyutu büyüdükçe bu sapmalar da artar. Bu nedenle büyük boy seramiklerin çoğu, kenarları dekoratif yüzeye dik açıyla hassas şekilde işlenmiş rektifiyeli ürünlerdir. Her bir parça arasındaki boyut farkı genellikle 0.1 ile 0.3 mm arasındadır. Bu yüzden büyük boy seramik döşemesi titiz bir planlama gerektirir çünkü derz tipi ve genişliği, seçilen seramiklerin boyut toleransıyla doğrudan ilişkilidir.
Derz Genişliği ve Uygulama
Derz genişliği genellikle 5-8 mm olmalıdır. Daha ince derz (2-4 mm arası) tercih edildiğinde, kenarları mükemmel kesilmiş rektifiyeli seramikler kullanılmalıdır. İnce derzler için yüksek mekanik dayanıma sahip, esnek çimento bazlı veya epoksi derzler tercih edilmelidir. Yerden ısıtmalı zeminlerde, güneş alan veya donma riski olan alanlarda 5 mm’den ince derz kullanılması önerilmez. Sıcaklık değişimleri seramiklerde genleşmeye neden olur ve çok ince derzlerde bu durum seramiklerin birbirine baskı yapmasına, sonuç olarak kenarlarda sır çatlaklarına yol açar. Derz genişliğine uygun derz dolgu malzemesi seçimi de önemlidir. İnce derzler için üretilen malzemeler en fazla 7-10 mm genişliğe kadar kullanılabilir, aksi halde derz dolgusu çatlayabilir ve dökülmeler görülebilir.
Geniş Yüzeylerde Genleşme Derzleri
Geniş yüzeylerde genleşme derzleri büyük önem taşır. Bu derzler kalıcı elastik özellikli malzemelerle – genleşen bantlar veya poliüretan köpük fitillerle – doldurulmalı ya da seramik döşemeden önce özel genleşme profilleri yerleştirilmelidir.