Pürüzsüz Duvarlar İçin Önemli İpuçları
Duvarlarınızı alçı sıva ile kaplamak, pürüzsüz ve kusursuz bir yüzey elde etmek için tercih edilen bir yöntemdir. Ancak yanlış uygulama sonucunda duvarlarda çatlaklar, izler ve dalgalanmalar oluşabilir. Bu sorunları önlemek ve mükemmel sonuçlar elde etmek için bazı temel kurallara dikkat etmek gerekir.
Alçı Sıva Uygulaması Öncesi Hazırlık
Yeni bir evde, henüz döşeme, iç kapılar ve aydınlatma armatürleri takılmadığı için koruma önlemleri minimum düzeydedir. Ancak tadilat yapılan binalarda daha fazla özen göstermek gerekir. Zeminleri kalın mukavva ve naylon örtülerle, alçının sıçrayabileceği diğer yüzeyleri ise ince naylon ve maskeleme bandıyla korumaya almak şarttır. Metal yüzeyleri özellikle korumak gerekir çünkü alçı bu yüzeylerde paslanmaya neden olur ve duvarda pas lekelerinin oluşmasına yol açar. Bu nedenle metal yüzeyleri anti pas boya ile boyamak veya alçı ile temasını engelleyecek başka bir malzeme ile kaplamak en doğru çözümdür.
Duvar Yüzeyinin Değerlendirilmesi ve Hazırlanması
Duvar kağıdı uygulanacak yüzey kırılgan, nemli, donmuş veya küflenmiş olmamalıdır. Çimento bazlı sıvalı veya beton yüzeylerde nem oranı %4’ü, alçı yüzeylerde ise %1’i geçmemelidir.
Eski duvara uygulama yapmadan önce yüzeyi temizlemek ve tozdan arındırmak gerekir. Duvarda çatlaklar varsa, bunları genişletip fırçayla temizledikten sonra elastik alçı macunu ile doldurun. Mikro fiber içerikli macunlar bu iş için idealdir. Büyük boşlukları sıva ya da tamir harcıyla kapatın. Dübel deliklerini normal alçı veya macunla doldurabilirsiniz.
Duvardan ayrılmaya başlamış sıvaları tamamen kazımak gerekir. Aynı durum plastik boyalar için de geçerlidir. Eski duvar kağıtlarını, tutkal bazlı boyaları, yağlı boyaları ve kalın dokulu sıvaları da mutlaka temizleyin.
Pürüzsüz beton tavanlarda kalıp yağı izleri varsa, bunları tiner ile silin. Aksi halde alçı bu yüzeye iyi tutunmaz.
Alçı pürüzlü yüzeylerde daha iyi tutunur. Bu nedenle çok düzgün yüzeyleri zımpara kağıdı ile pürüzlendirmekte fayda var.
Yüzey Astarlamanın Önemi
Alçı uygulamasından önce yüzey astarlaması yapılması şarttır. Ancak astarlama işlemine geçmeden önce yüzeyin emiciliğini kontrol etmek gerekir. Bu kontrolü basit bir yöntemle yapabilirsiniz: Yüzeye su püskürtün, eğer su hemen emiliyorsa yüzey çok emici demektir. Su yüzeyden akıp gidiyorsa, yüzeyin emici olmadığı anlaşılır.
Doğru Astar Seçimi ve Uygulama
Çok emici yüzeylerde, universal astar kullanmanız gerekir. Bu astar hem yüzeyin emiciliğini dengeler hem de fırça veya elektrikli süpürgeyle temizleyemediğiniz ince toz parçacıklarını yüzeye sabitler. Bu tür astarlar sulandırılmadan, boya gibi rulo veya fırça ile direkt uygulanır.
Az Emici Yüzeyler İçin Çözüm
Yüzey emiciliği düşükse, yapışmayı artıran özel astar tercih edilmelidir. Bu astarlar içeriğindeki ince tanecikler sayesinde yüzeye pürüzlü bir yapı kazandırır. Uygulama öncesi astarı iyice karıştırmak önemlidir, aksi halde tanecikler dibe çöker ve istenen etkiyi sağlayamaz. Astarlama işleminden sonra alçı uygulamasına geçmek için 24 saat beklemek gerekir.
Karışımın Hazırlanması
Kovaya ölçülü miktarda su koyduktan sonra, yaklaşık 40 dakikalık çalışmaya yetecek kadar alçı tozu ekleyin (20-25 kilogramlık torbanın yaklaşık dörtte biri). Bu süre sonunda alçı sertleşmeye başlayacağı için kullanımı zorlaşır. Alçı tozunu suya yavaş yavaş ve eşit şekilde serpin. Malzemeyi suya ekledikten 3-5 dakika sonra matkaba takılı karıştırıcı uç ile karıştırmaya başlayabilirsiniz. Karıştırma işlemi için özel alçı karıştırma ucu kullanın. Her yeni karışım için temiz bir kova kullanmanız önemlidir çünkü önceki karışımdan kalan kurumuş parçalar yeni karışımın erken donmasına neden olabilir. Karışıma asla sonradan su eklemeyin, bu topaklanmaya yol açar. İyi hazırlanmış bir alçı karışımı muhallebi kıvamında olmalıdır.
Alçı Sıva Uygulama Aşamaları
Alçı sıva uygulamasına iç köşelerden başlamak gerekir. İlk olarak mala ile alçı karışımını sürüp, özel köşe malayla düzeltme işlemi yapılır. Daha sonra tavan ve duvar yüzeylerine paslanmaz çelik mala kullanılarak alçı uygulanır. Uzman ustalar alçı sıvayı tek katta uygulayabilir. Ancak bazen 2-3 kat uygulama yapmak gerekebilir. Katlar arası 20 dakika beklemek ve yaş üstüne yaş kuralına dikkat etmek önemlidir. Her yeni katın bir öncekinden daha ince olması ve bir önceki kata dik açıyla uygulanması gerekir. Uzun bir sıva malası kullanmak işi hızlandırır. Alçı sıva darbelere karşı dayanıksız olduğundan, pencere ve kapı köşeleri gibi dış köşelerde alüminyum köşebent kullanılmalıdır. Köşebentler taze alçıya gömülür ve üzeri tekrar sıvanır. Alçı günde yaklaşık 1 mm kurur. Kuruduktan sonra yüzey pürüzsüz değilse zımparalanabilir. İlk zımparalama için 120-160 kum kalınlığında, son kat için 200-220 kum kalınlığında zımpara kağıdı kullanılmalıdır.
Sıva İşlemlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Sıva işlemlerinde ortam sıcaklığı büyük önem taşır. Hem hava hem de yüzey sıcaklığı 5°C’nin altında olmamalı, ortam nemi ise %65’i geçmemelidir. Harcın çok hızlı donmaması için 5°C’den soğuk su kullanılmamalı, odalar aşırı güneş ışığından ve hava akımından korunmalıdır.
Emici yüzeylerde astar kullanmamak, harcın su dengesini bozar ve kuruma sonrası dökülmelere neden olur. Öte yandan, gereğinden fazla veya yoğun astar kullanımı da yüzeyde kabarcıklar oluşturabilir. Harcı fazla karıştırmak hava kabarcıklarına, bu da kuruma sırasında çatlaklara yol açar. Bu durumda yüzeyi henüz yaşken düzeltmek gerekir.
Karışıma fazla su eklemek sertleşmeyi engeller ve zımparalamayı zorlaştırır. Ayrıca yüzey dokunulduğunda ufalanabilir. Temiz aletler kullanmak önemlidir çünkü üzerindeki sertleşmiş kalıntılar yeni uygulanan harcın erken donmasına neden olur. Sıva kalınlığı genelde 3 mm’yi geçmemeli, aksi halde kuruma düzensiz olur ve yüzey kırışır.
İnce uygulanan sıva da kolayca dökülür. Katlar arası bekleme süresine dikkat edilmelidir. Her ürünün kendine özgü minimum ve maksimum bekleme süresi vardır. Bir günden fazla ara verilirse katlar arasında astarlama yapmak gerekir. Köşe profilleri spiral yerine el makasıyla kesilmeli, aksi halde paslanma ve lekelenme oluşur.
Elektrikli ısıtıcılarla kurutma işlemi çatlamalara neden olabilir. Küçük çatlaklar boya sonrası kaybolsa da önceden düzeltmek daha güvenlidir. Farklı yapı malzemelerinin birleştiği yerler çatlamaya yatkındır. Bu bölgeleri cam elyaf file ile güçlendirip alçı ile kapatmak gerekir. İlk gün yoğun havalandırmadan kaçınılmalı, sonraki günlerde normal havalandırma yapılabilir.